الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )
390
موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )
است . وى هر هفته دو گوسفند را ذبح مىكرد و در اين ميان ، كودك يتيمى پيش او آمد و مقدارى گوشت درخواست كرد ، امّا ابو سفيان او را با عصايش از آنجا دور كرد . از السّدى و مقاتل بن حيان نقل شده كه گفتند : اين سوره در ذمّ وليد بن مغيرة نازل شده است و كلبى مىگويد : در ذم عاص بن وائل سهمى نازل شده است . از عطا به نقل از ابن عباس نقل شده كه اين سوره در ذم مردى از منافقين نازل شده است . « 1 » به نظر مىرسد كه عطا براى نقل اين روايت عطايايى از بنى اميه دريافت كرده و يا فشارى از وزراى بنى اميه كه از بنى سهم بودهاند ، بر او وارد شده است ، تا يك مذمّت قرآنى را از آنها دور ساخته و متوجه مردى منافق در مدينه كند . آيهء « فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ الَّذِينَ هُمْ يُراؤُنَ وَ يَمْنَعُونَ الْماعُونَ » « 2 » ؛ واى به حال نمازگزاران ، نمازگزارانى كه دل از ياد خدا غافل دارند و به ريا و خودنمايى مىپردازند و از احسان به فقيران جلوگيرى مىكنند ؛ اشاره به اين مطلب دارد كه نمازگزاران رياكارى هم در ميان تازه مسلمانان بودهاند . آيا اين با قول ابن اسحاق قابل جمع است در آنجا كه مىگويد : آنها قبل از اعلان دعوت ، هنگامى كه مىخواستند نماز بخوانند به درّههاى اطراف مكّه مىرفتند و مخفيانه در آنجا نماز مىگذاردند ؟ آنان مىخواستند براى چه كسى ريا كنند ؟ ( 1 ) سورهء هيجدهم : الكافرون مرحوم طبرسى مىنويسد : گروهى از قريش كه امية بن خلف و عاص بن سعيد و عتبة بن ربيعه و وليد بن مغيره در ميان آنها بودند ، نزد رسول الله صلّى اللّه عليه و آله آمدند و با اعتراض به آن حضرت گفتند : اى محمد ! بيا كه ما آنچه را كه تو مىپرستى ، بپرستيم و تو آنچه را كه مىپرستيم ، بپرست . و ما و تو در اين امر مشترك باشيم . در اين صورت اگر آنچه را كه ما مىپرستيم بر حق باشد ، حظ و بهرهات را از آن بردهاى و اگر آنچه را كه تو مىپرستى بر حق باشد ، ما حظ و بهرهء خويش را از آن بردهايم . پس از اين خداوند متعال اين سوره را نازل كرد : « قُلْ يا أَيُّهَا الْكافِرُونَ . . . » « 3 » بگو اى كافران . . .
--> ( 1 ) . مجمع البيان ، ج 10 ، ص 834 . ( 2 ) . ماعون ( 107 ) ، 4 - 7 . ( 3 ) . مجمع البيان ، ج 20 ، ص 840 .